ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΥ ΤΣΑΟ (Manu Chao Interview)

Σπάνια η φήμη που συνοδεύει έναν ανθρώπο καθρεπτίζει την πραγματικότητα. Ο άνθρωπος όμως που μας παρέλαβε από το γνωστό εναλλακτικό στέκι ‘Μαριάτσι’ της Βαρκελώνης δεν είχε στο παρουσιαστικό του κανένα απο τα χαρακτηριστικά που θα περίμενες από ένα καλλιτεχνικό όνομα τέτοιου μεγέθους. Ακολουθώντας τον στο απεναντινό ψαράδικο, όπου πραγματοποιήθηκε η συνέντευξη, τα στοιχεία που τον έθεσαν τόσο ξεχωριστό στα μάτια των θαυμαστών του άρχισαν να ξετυλίγονται. Ο Μάνου Τσάο, ένας άνθρωπος, ένα παιδί, με εξαιρετική πνευματική ενέργεια, παρείστικο χιούμορ, απλότητα που τσακίζει, αλλά πάνω απ όλα με ένα γνήσιο αίσθημα θυμού και αγωνίας για τα τεκταινόμενα στο σημερινό κόσμο, είχε ακριβώς την ίδια συμεριφορά και διάθεση για συζήτηση ακόμη και όταν το μαγνητόφωνο σταμάτησε να ηχογραφεί μετά από μία ώρα κουβέντας. Τότε εξέφρασε την αγωνία του για την απώλεση της αυθεντικότητας των γειτονιών της Καταλανικής πρωτεύουσας, και το βιώσιμο των ‘μουσικών του δρόμου’. ‘Τη χάνουμε τη μάχη’, είπε πάνω απο ένα ποτήρι υδρόμελου, ποτού που ο΄ίδιος παράγει, κλέινοντας τη συνάντηση μας.

‘Το Μαριάτσι έχει μπει στο στόχαστρο των αρχών. Ψάχνουν αιτίες να του βάλουν λουκέτο, κάτι που έχει γίνει και με άλλα μουσικά στέκια. Τα συμφέροντα είναι πολύ ισχυρά. Και τα λεφτά είναι πολλά’, θα πει λίγο πριν ανακοινώσει τη συναυλία του στην Ελλάδα τον προσεχές Ιούλιο, δίνοντας ραντεβού για τότε και καληνυχτίζοντας όπως τους φίλους του…

Τί εκφράζεις όταν συνθέτεις μουσική; Πώς την αντιλαμβάνεσαι;

Η μουσική είναι η θεραπεία μου. Με βοηθάει  να αποδεχτώ αυτό τον κόσμο. Δεν προσπαθώ να ξεφύγω από αυτόν. Με κάνει όμως να νοιώθω καλύτερα. Η ευτυχία είναι αδύνατη στον κόσμο που ζούμε. Όταν σκέφτεσαι το τι γίνεται γύρω μας δεν μπορείς να είσαι ευτυχισμένος. Οπότε κάνοντας μουσική προσπαθώ να γευτώ μικρές χαρούμενες στιγμές.

Τί μπορεί να κάνει ένας καλλιτέχνης για έναν καλύτερο κόσμο;

Ίσως οι καλλιτέχνες έχουμε μια ευθύνη γιατί έχουμε πρόσβαση στα μικρόφωνα, και μπορούμε να απαυθυνθούμε σε πολύ περισσότερο κόσμο από έναν ψαρά ή ένα φοιτητή. Αλλά το να αλλάξουμε τους κανόνες με τους οποίους κινείται αυτός ο κόσμος είναι αδύνατον. Μπορούμε όμως να αλλάξουμε τους εαυτούς μας, τις οικογένειες μας, και να αλλάξουμε τις γειτονιές μας. Όλοι μπορούμε να το κάνουμε αυτό. Και πιστεύω σε αυτό. Μην περιμένετε από τους υψηλά ιστάμενους να βρουν λύσεις. Δεν θα τις βρούν. Βρείτε λύσεις στα προβλήματα σας με τον γείτονα σας. Μπορεί να μην έχει τις ίδιες πολιτικές θέσεις με εσάς, την ίδια θρησκεία με εσάς, αλλά είναι ένας κοντινός  σας άνθρωπος. Πρέπει να βρούμε νέους κανόνες γειτνίασης. Φοβούμαι οτι δεν πιστεύω πλέον σε κάποια μεγάλη επανάσταση που θα αλλάξει στα πάντα. Η ελπίδα μου όμως βρίσκεται σε χιλιάδες γειτονιές. Δεν μπορεί να βρεθεί κάποια άλλη μεγάλη λύση. Μιλούν για δημοκρατία αλλά ζούμε στη δικτατορία του χρήματος. Αν δεν έχεις λεφτά δεν έχεις ελευθερία.

Η εντύπωση που δίνεις είναι ενός πολύ οργισμένου ανθρώπου με αυτά που συμβαίνουν γύρω του.. είναι σωστός ο χαρακτηρισμός;

Ανησυχώ. Όταν βλεπεις τι συμβαίνει γύρω σου η μόνη αντίδραση που μπορεί να σου προκληθεί είναι η οργή. Υπάρχει τόση θλίψη, ταπείνωση και εξευτελισμός που είναι μοιραίο. Όλα τα παιδιά στις γειτονιές μας είναι γεμάτα θυμό. Οπότε μετά τη μάχη, αυτό το αίσθημα πρέπει να μετασχηματιστεί σε θετική ενέργεια, σε μουσική. Είμαστε εκατομμύρια οργισμένοι, βλέποντας τι συμβαίενι στο Ιράκ, στην Αφρική, στην άνεργη Ευρώπη. Μέσω της μουσικής ηρεμώ. Τα κομμάτια μου φαντάζουν και είναι χαρούμενα. Διαβάζοντας όμως τους στίχους μου χωρίς μουσική μου φαίνονται πολύ σκληροί. Τις λίγες στιγμές που είμαι χαρούμενος δεν μπορώ να γράψω. Τις κρατάω για τον εαυτό μου, κάτι που είναι λίγο εγωιστικό. Απολαμβάνω τη στιγμή και δεν έχω την ανάγκη να γράψω μουσική.   Αλλά αυτό είναι το κρίσιμο σημείο. Να μετατρέψεις τον θυμό σου σε δημιουργία. Αλλιώς θα υπάρξει πόλεμος.

Πολλοί λένε βέβαια οτι η ύπαρξη εκατομμυρίων οργισμένων ανθρώπους όπως λές, είναι ένα βασικό επαναστατικό συστατικό. Το είδαμε στη Βολιβία, με την ειρηνική ανέλιξη  ενός αυτόχθωνα στην προεδρία.

Εκλέξανε τον Μοράλες πολιτικώς, αλλά η δύναμη του χρήματος δεν συμφωνεί με αυτό. Δεν είμαι απαισιόδοξος, αλλά ανησυχώ . Άλλο οι εκλογές και άλλο η οικονομία. Κάποτε η πολιτική δύναμη ήταν μεγαλύτερη της οικονομικής. Σήμερα συμβαίνει το αντίθετο.  Μας παρουσιάζουν τη δημοκρατία ως το καλύτερο πολιτικό σύστημα. Είμαι δημοκράτης. Αλλά έχουμε πραγματική δημοκρατία; Εδώ και είκοσι χρόνια δεν ψηφίζω υπέρ κάποιου αλλά εναντίον κάποιου. Και δεν είμαι περήφανος για αυτό. Ψηφίζουμε ανθρώπους που δεν έχουν ουσιαστική δύναμη. Τα οικονομικά τράστ είναι ισχυρότερα. Φοβάμαι οτι πλέον εάν θέλεις η ψήφος σου να είναι αποτελεσματική πρέπει να πληρώσεις. Να αγοράσεις δράσεις. Οπότε η δημοκρατία δεν είναι για όλους. Ποιός αποφάσισε να γίνει ο πόλεμος στο Ιράκ, οι πολίτες των ΗΠΑ ή οι πετρελαικές εταιρείες; Και επίσης, βλέπω οτι οι ‘ειδήσεις’ που έρχονται από τη Βενεζουέλα είναι προπαγάνδα. Ο πατέρας μου είναι δημοσιογράφος και έχω αποκτήσει μια δημοσιογραφική ‘ήθική’. Δεν είμαι οπαδός του Τσάβεζ αλλά κάτι πολύ ξεχωριστό συμβαίνει εκεί.  Υπάρχει ένα είδος επανάστασης, πολύ εφευρετικότητα, πολύ ελπίδα που σπάνια βλέπεις στην υπόλοιπη ήπειρο. Συνιστώ στους νέους να επισκεφτούν τη Βενεζουέλα.

Δεν θα έλεγες επίσης οτι κάποιες τεχνολογικές εξελίξεις όπως το ίντερνετ είναι ελπιδοφόρες;

Το ίντερνετ  είναι μια εκπληκτική επανάσταση. Συνηθίζω να λέω οτι ο άνθρωπος που  αισθάνθηκε τον ερχομό του ήταν ο Μπόρχες όταν έγραψε για την ‘ατέλειωτη βιβλιοθήκη’. Το διαδύκτιο άνοιξε χιλιάδες μικρές οδούς για τον πολύ κόσμο οι οποίοι δεν μπορούν να κλείσουν. Αλλά η μεγάλη λεωφόρος ελέγχεται από τους ισχυρούς. Μιλώντας για μουσική, το μέσον υπήρξε ελπιδοφόρο, και είναι μια ήττα, το οτι το 90% της μουσικής που πωλείται στο ίντερνετ ελέγζχεται από μία εταιρεία. Οπότε βλέπουμε οτι σιγά σιγά αναπαράγεται η συμβατική κοινωνία και ψηφιακώς.

Λέγεται οτι μπορεί να οδηγήσει σε πιο άμεσες μορφές δημοκρατίας…

Δεν θα αλλάξει όμως το ήθος ενός δημοσιογράφου ή ενός πληροφοριοδότη. Δε σημαίνει οτι είναι αλήθεια κάτι, εάν το διαβάζεις στο ίντερνετ ή σε ένα μεγάλο τηλεοπτικό κανάλι. Αλλά σου δίνει την ευκαιρία να λάβεις περισσότερες πληροφορίες και να διαμορφώσεις δική σου άποψη, δουλεύοντας όμως, διαβάζοντας, και συγκρίνοντας.

Πιστεύεις οτι η μουσική έχει τη δύναμη να επηρεάζει πολιτικές αποφάσεις;

Ίσως. Τα πάντα είναι αλληλοσυνδεόμενα. Θα πω οτι η μουσική επηρεάζει την πολιτική όσο και το πανεπιστήμιο, όσο και οι ψαράδες, όσο και οι χωρικοί, όσο και μια πολυεθνική.

Έχεις δει να προκαλεί κάτι τέτοιο η μουσική σου;

Τοπικά, ναι. Παγκοσμίως, φοβούμαι όχι. Αν και το τοπικό στη σημερινή εποχή είναι και παγκόσμιο. Είχαμε κάποιες νίκες, αλλά και ήττες, που προκλήθηκαν λόγω εγωισμού.  Όπου κι αν έχω δουλέψει, ακόμη και σε κοινωνικά προγράμματα, το μεγάλο πρόβλημα είναι το εγώ. Πολλές φορές στη ζωή μου είδα ανθρώπους που μάχονταν για τον ίδιο στόχο, να βάζουν το εαυτό τους πάνω από αυτόν. Να διασπώνται. Η κατάσταση είναι κρίσιμη στον κόσμο. Πρέπει πρώτα να λύσουμε προβλήματα, και μετά να λύσουμε τις διαφορές μας.

Πώς νικιέται αυτό το στοιχείο στον άνθρωπο; Μπορεί να το κάνει κάποιο πολιτικό σύστημα;

Όλοι μπορεί να έχουν καλές προθέσεις, αλλά το θέμα είναι τι γίνεται πρακτικώς. Η βίβλος είναι γεμάτη καλές προθέσεις αλλα ποιό είναι το αποτέλεσμα; Η θεωρία είναι πολύ καλή, αλλά η καθημερινή εφαρμογή της είναι το πρόβλημα.

Για πολλούς έλληνες η μουσική σου έχει επαναστατικό χαρακτήρα, σε μια χώρα με υψηλά ποσοστά αντιαμερικανισμού. Πώς το εκλαμβάνεις;

Για πολλά χρόνια κριτικάρω τις ΗΠΑ. Όχι μόνο για την προεδρία Μπους, αλλά και για το τι έκαναν το προηγούμενο διάστημα στη Λατινική Αμερική για παράδειγμα. Για την  ψευδολογία τους για το θέμα παραπομπής του Πινοσέτ σε δίκη, ο οποίος τελικά πέθανε στο κρεβάτι του, για τον Κίσιντζερ και την ανάμειξη του στη χούντα της Χιλής. Αλλά πήρε Νόμπελ Ειρήνης, όπως και ο Αλ Γκόρ. Φυσικά, εάν δώσανε τέτοιο βραβείο στο κίσιντζερ, δεν θα ήταν έκπληξη εάν το δίνανε και στον Μίκι Μάους. Οπότε εξαιτίας αυτού του συστήματος, μερικές φορές αρχίζω να μπλέκω τα παντα και να νοιώθω σαν υπερ του δέοντος αντιαμερικανός και να μη βλέπω καλό σε κανένα αμερικάνο. Και μάχομαι κατά αυτού του αισθήματος. Για αυτό έκανα περιοδεία στη Β. Αμερική πρόσφατα. Για να κατανοήσω. Να δω. Η μάνα μου πάντα έλεγε οτι είναι προτιμότερο να γνωρίζεις πραγματικά το τι επικρίνεις. Και σε κάθε συναυλία μου εκεί, με χιλιάδες κόσμο, σε κάθε μου επίκριση της κυβέρνησης τους, δεν είδα κάποιον να διαφωνεί μαζί μου. αλλά αναρωτήθηκα πως γινεται να συμφωνούν τόσοι πολλοί μαζί μου, και τόσο λίγοι διαδηλώνουν μπροστά από τον Λευκό Οίκο. Στην ευρώπη δεν μπορούμε να είμαστε περήφανοι για τους πολιτκούς μας. Αλλά ξέρω οτι εάν είχαμε έναν Μπούς στην Ευρώπη, 100000 κόσμου θα διαδήλωναν κάθε μέρα. Έχουμε μεγαλυτερο πολιτκό αίσθητήριο. Η πρώτη μου σκέψη στις ΗΠΑ ήταν οτι ‘δεν έχουν κουλτούρα ακτιβισμού’. Αλλά έχουν, όπως είδαμε τη δεκαετία του 60.

Λέγεται όμως σχηματικά οτι οι ακτιβιστές του 60 ηγούνται της πολεμικής βιομηχανίας. Τί μπορεί να μεσολάβησε;

Όταν μεγαλώνεις γίνεσαι συντηρητικός.

Πώς μπορούμε λοιπόν να κρατηθούμε νέοι;

Ο μόνος τρόπος είναι να είσαι παθιασμένος. Το πάθος σε κρατάει νεό. Είναι το μόνο φάρμακο. Όταν παθιάζεσαι ρισκάρεις. Και όταν ρισκάρεις δεν βολεύεσαι, δεν συντηρητικοποιείσαι.

Μάνου, πώς θα ήθελες να σε θυμούνται οι άνθρωποι που σε γνωρίζουν; 

Σαν έναν αρκετά ειλικρινή άνθρωπο, όπως μου έχει μάθει η οικογένεια μου. Δεν είναι εύκολο, αλλά προσπαθώ. Προσωπικά ζω σε αρμονία με τη συνείδηση μου. Αλλά ζηλεύω όσους είναι απολύτως ειλικρινείς. Διότι θα φύγουν από αυτόν τον κόσμο με πλήρη ηρεμία.

 (φωτογραφίες – Κ.Κουτουλάκης)

One thought on “ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟΥ ΤΣΑΟ (Manu Chao Interview)

  1. …Νότες φθαρμένες και πνιχτές..,
    στιχάκια στείρα κι άδεια…
    και εξαγόραστες φωνές..:
    Τραγούδι με σκοτάδια..!

    Σε μέτρα καρκινόβημα…
    μοιάζεις πόρνη ναρκώτρα..,
    Θανάτου παραλήρημα..,
    της Λευτεριάς σκλαβώτρα..!

    Στου «Σπάρτακου» τα χείλη, χτες,
    μιζέριας καταλύτης..,
    στης «Κίρκης», τώρα, τις χεριές
    χασίς και ψευδαισθήσεις..!…

    Αλέξανδρος Ζήβας,
    URL : http://www.siopi.gr
    Αποκωδικοποίηση..: ψυχής, σιωπής, θρησκειών, μυθολογιών,…
    Σχηματοποίηση λόγου, θεογονία, κοσμογονία,…
    Γεια…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s