Ο ΜΟΥΡΑΤ ΜΠΕΛΓΚΕ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΚΔΗΜΟΚΡΑΤΙΣΜΟ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ (Murat Belge Interview on democratization of Turkey)

 Tο απόρρητο έγγραφο του Τουρκικού στρατού που διέρρευσε τον περασμένμο Μάρτιο ήταν σαφές: Περιελάμβανε το όνομα διοργανωτή ενός συνεδρίου που το Σεπτέμβριο του 2005, στην Τουρκία, έθετε το θέμα της σφαγής των Αρμενίων από τους Οθωμανούς. Ο κ. Μουράτ Μπελγκέ ήταν ένας από τους ακαδημαικούς και δημοσιογράφους που δικάστηκαν, υπό το άρθρο 301 του ποιικού κώδικα περί ‘προσβολής του τουρκισμού’  για τη δοργάνωση του εν λόγω συνεδρίου, και οι οποίοι, μετά τη δολοφονία του τουρκο- αρμένιου δημοσιογράφου Χράντ Ντίνκ, λαμβάνουν προστατευτικά μέτρα. Η στρατιωτική ‘μαύρη λίστα’ τον χαρακτήριζε ‘αναξιόπιστο’.

Σήμερα, μετά την πολυεπίπεδη νίκη του κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης, μας μιλάει από τη Κωσταντινούπολη για το πόσο δημοκρατικό είναι το κόμμα Ερντογάν, για τη ‘θεατρικότητα’ της τουρκικής δημόσιας ζωής, τους προσωπικούς του φόβους, και τις κοινωνικές αλλαγές στη γείτονα χώρα.

 

 

  Κε Μπελγκέ, είναι οι προσδοκίες για τη δεύτερρη θητεία Ερντογάν και την προεδρία Γκιούλ δικαιολογημένα πολύ υψηλές;  

Υποθέτω οτι όλοι δικαιολογημένα προσδοκούν οτι η κυβέρνηση θα δράσει με λυμένα χέρια βελτιώνοντας πολλά πράγματα στην Τουρκία. Το κυριότερο είναι να ομαλοποιήσει την πολιτική ζωή. Διότι είναι δυσκολότερο να ομαλοποιήσεις τα πράγματα στην Τουρκία από το αντίθετο. Θα πρέπει λοιπόν να ενεργήσουμε άμεσα σε συνεργασία με την ΕΕ.είτε είμαστε κανονικό μέλος ή όχι, βάζοντας τα πράγματα σε μια σειρά στις σχέσεις μας με τη Ευρώπη. Αυτή είναι η πρώτη προτεραιότητα. Υπάρχουν βέβαια δυσκολίες για την Τουρκία, που προέρχονται από το εσωτερικό της ΕΕ. Αλλά θα πρέπει να κοιτάξουμε πρώτα τα προβλήματα της δημοκρατίας μας, και αργότερα, συμμαχώντας με δυνάμεις που θέλουν να συνεργαστούν, να αντιμετωπίσουμε αντιθέσεις στην υποψηφιότητα της Τουρκίας, όπως του Σαρκοζί. Ένα σημαντικό εσωτερικό πρόβλημα είναι το τουρκικό σύνταγμα. Το παρών προέρχεται απο το πραξικόπημα του 80. Η κοινωνία πρέπει να απαλλαγεί από αυτό. Και τέλος, η κυβέρνηση πρέπει να αντιμετωπίσει τις παράνομες ομάδες που διαπράτουν ακόμη και πολιτικές δολοφονίες για να επιτύχουν τους σκοποπύς τους.  

Πιστεύετε οτι ο στρατός ακόμη αμφισβητεί τη νομιμότητα της παρούσας κυβέρνησης; 

Τα αντανακλαστικά του στρατού στην υποψηφιότητα Γκιούλ για την προεδρία δεν ήταν ενθαρρυντικά. Υπό την εθνικιστικά υστερική προεκλογική ατμόσφαιρα, που αποσκοπούσε στο να ρίξει την κυβέρνηση, και υπό την απουσία κάποιου δυνατού αντίπαλου πολιτικού σχηματισμού στο κόμμα Ερντογάν, το ρόλο αυτό ανέλαβε ο στρατός. Πολλοί πίστευαν οτι οι στρατηγοί θα έκαναν πραξικόπημα. Την επομένη των εκλογών όμως, το ολο κλίμα ήταν πιο ήρεμο και φιλικό μεταξύ των δυο πλευρών. Ελπίζω οτι υπεύθυνοι άνθρωποι από όλες τις πλευρές θα συνειδητοποιήσουν τι προκαλεί η κλιμακούμενη ένταση και το μίσος. Η Τουρκία χρειάζεται εσωτερική ηρεμία. 

 Πώς εξηγείτε τη δήλωση του στρατηγού Μπουγιούκανιτ για ‘σκοτεινές δυνάμεις που  υπονομεύουν τον κοσμικό χαρακτήρα της Τουρκίας’;Θεωρείτε οτι συμπεριλαμβάνει και εσάς σε αυτές τις ‘δυνάμεις’;

 Αυτό είναι το στυλ των στρατιωτικών. Πρέπει να μιλούν για σκοτεινές δυνάμεις. Αλλα αυτή είναι μια κοινωνία όπου τα σύμβολα είναι πολύ σηματικά, όπου οι άνθρωποι κυματίζουν τα λάβαρα τους χωρίς να ακούν όσους έχουν αντίθετη γνώμη. Είναι τέτοιος ο διχασμός όπου αμέσως ένα μικρό πρόβλημα γίνεται αυτομάτως μέγιστο θέμα. Οι ηθοποιοί, και ο στρατηγός Μπουγιούκανιτ είναι προφανώς ένας, έχουν τα ακροατήρια τους. Πρέπει να κάνουν κινήσεις που θα ικανοποιούν τα ακροατήρια αυτά. Αισιοδοξόντας, ελπίζω τα λόγια του να είναι μέρος αυτού του σκηνικού. Και ναι, έχω την αίσθηση οτι υπονοείται οτι ανήκω σε αυτές τις ‘σκοτεινές δυνάμεις’.  

Ρίχνετε το φταίξιμο στο στρατό για το οτι λαμβάνονται ακόμη μέτρα για την προστασίας σας;

Οι άνθρωποι που απειλούν ζωές δεν έχουν εξαφανιστεί. Είναι εδώ. Αλλα έχουν ηρεμήσει σημαντικά. Εάν ενθαρρυνθούν, θα ξαναρχίσουν. Αυτό φοβούμαι. Δεν αποκλείω το να ξαναρχίσουν. Αλλά ελπίζω οτι η λογική θα κυριαρχίσει.

Ο αρθρογράφος Μπεκίρ Κοσκούν έγραψε πρόσφατα οτι δεν δέχεται τον Γκιούλ ως πρόεδρο του και ο Ερντογάν τον κάλεσε να εγκαταλέιψει τη χώρα. Θα βάζατε και πολιτικούς στη λίστα των ηθοποιών;  

Στην Τουρκία, παρ’όλες τις χαοτικές εσωτερικές διαφορές υπάρχουν κάποιες εκπληκτικές ομοιομορφίες στο ύφος μεταξύ των διαφόρων πλευρών. Μπορεί να έχεις αντίπαλες απόψεις, αλλά υιοθετείς το ίδιο ύφος με αυτούς που κριτικάρεις. Στη χώρα έχουμε ένα παρελθόν πατριαρχικού αυταρχισμού, όπου η ελίτ, συμπεριλαμβανομένου του στρατού, πιστευοντας οτι έχει τις σωστές ιδέες για την κοινωνία, προσπαθούσε να τις επιβάλει, χωρίς μεγάλη επιτυχία. Και αντίθετα, είχαμε το κίνημα που ερχόταν από κάτω, μέσω διαφόρων κομμάτων, και τελευταία με το κόμμα Ερντογάν. Πώς όμως περιμένεις από τον λαό να αναπτύξει μια συστηματική φιλοσοφία για τη δημοκρατία, σε μια κοινωνία χωρίς τέτοιο υπόβαθρο; Οπότε ίσως διεξάγουν ένα δημοκρατικό αγώνα εναντίον του κατεστημένου Αλλά κοιτώντας τις ιδέες τους, και το εσωτερικό του κόμματος, τότε δεν βλέπεις πολύ δημοκρατία. Ανεξάρτητα λοιπόν από το βαθμό πρόκλησης του αρθρογράφου, ο Ερντογάν ειναι πρωθυπουργός, θα έπρεπε να είναι πιο προσεκτικός. 

Περιμένετε μέγιστες αλλαγές στο περιβόητο άρθρο 301 μετά τις τελευταίες ακλογές; 

Πιστεύω οτι είναι πεπεισμένοι οτι πρέπει να γίνουν κάποιες αλλαγές. Έχει γίνει κατάχρηση του άρθρου αυτού, ιδίως από μια ομάδα εθνικιστών δικηγόρων που πιστεύουν οτι μπορούν να καταθέτουν μήνυση εναντίον της επιτροπής Νόμπελ για προσβολή του Τουρκισμού, επειδή απένειμαν στον Ορχάν Παμούκ το Νόμπελ Λογοτεχνίας, καλώντας τα τουρκικά δικαστήρια να καταδικάσουν τη νορβηγική επίτροπή. Έχουν μεγάλη φαντασία, αν και το άρθρο δεν σου δίνει τόση φαντασιακή ελευθερία. Αλλα η συνολική κατάσταση στην Τουρκία εκείνες τις ημέρες ήταν τέτοια, ώστε μπόρεσαν και προκάλεσαν ντόρο. Αυτή η ομάδα δικηγόρων, η οποία μήνυσε και εμάς για το συνέδριο πάνω στο αρμενικό ζήτημα,  θα πάνε στον εισαγγελέα για οτιδήποτε θεωρούν προσβολή του έθνους, ο οποίος θα σκεφτεί οτι αν δεν προχωρήσει την κάθε υπόθεση, θα κατηγορηθεί ο ίδιος. Οπότε είναι ένας εκβιασμός ο οποίος έχει αποτέλεσμα υπό μια συγκεκριμένη πολιτικοιδεολογική ατμόσφαιρα. Οπότε δεν χρειάζεται απλά μια αναθεώρηση του άρθρου αυτού, αλλά να απαλλαγούμε από αυτή την εθνικιστική υστερία που έχει γίνει καθεστώς 

Θα λέγατε οτι φοβάστε λιγότερο να οργανώσετε ένα συνέδριο σαν αυτό για το οποίο δικαστήκατε μετά τη σαρωτική νίκη Ερντογάν; 

 Να κάνω ένα διαχωρισμό. Επί προσωπικού, δεν μπορώ να πω ναι ή όχι. Σε μια χώρα όπως τη δική μας, με τόσες πολλές πολιτικές δολοφονίες, ανα πάσα στιγμή κάποιο μεμονωμένο άτομο μπορεί να αποφασίσει οτι είναι καλύτερο για τη χώρα εάν με έβλαπτε. Αυτό είναι αδύνατον να αποτραπεί. Αλλά κοινωνικά, ναι, φοβάμαι λιγοτερο, διότι ο λαός έχει επιδείξει τη θέληση, την προτίμηση του. Μέσω της ψήφου του σε αυτές τις εκλογές. Η νίκη του Ερντογάν δεν σημαίνει οτι όσοι τον ψήφισαν είναι ερωτευμένοι με το κόμμα του, αλλά οτι θέλουν να ζήσουν σε μια δημοκρατική κοινωνία.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s